Aqua-sylvocultuur: een dynamische combinatie van visteelt en bosbouw

startpagina          openingspagina 
  project update  de projecten

 
Index: 
Introductie
De activiteiten
Budget
pecheur de crabes

Introductie
De combinatie van visteelt en bosbouw, in de ruimste zin van het woord, is een eeuwenoude exploitatietechniek van de natuurlijke hulpbronnen in kustgebieden. Het verdient aanbeveling deze dynamische combinatie meer aandacht te schenken omdat het twee elkaar versterkende factoren zijn die een duurzaam gebruik van de hulpbronnen voorstaan. Volgens William Fitzgerald bestaat de combinatie uit een vorm van exploitatie en onderhoud van de mangrovevegetatie waarbij in het zoute of brakke water tevens aan aquacultuur wordt gedaan. De mangrovevegetatie is noodzakelijk voor de aquacultuur zodat onderhoud van deze vegetatie een hoger rendement oplevert. Een economische activiteit is zodanig geïntegreerd in het gebruik van de Wetlands, dat er sprake is van een ecologische exploitatievorm. Als de ondernemer die afhankelijk is van de inkomsten van de aquacultuur de omliggende vegetatie verwaarloosd voelt hij dit direct in zijn portemonnee. Hiermee gelden de inkomsten uit een economische activiteit als drijfveer om de vegetatie te beschermen.
In Indonesië wordt reeds enige tientallen eeuwen met veel succes de Empang Parit of Tambak Tumasari techniek in mangrovegebieden toegepast. Hierbij blijft een belangrijk gedeelte van het oppervlak dat voor de aquacultuur wordt gebruikt ingenomen door de natuurlijke mangrovevegetatie. Zo kan 60% tot 80% van het oppervlak van een omdijkte visvijver zijn begroeit met mangrovevegetatie. De bassins liggen midden in het mangrovegebied en zijn omringd door 3 à 5 meter brede kanalen van 40-80 cm diep. De uitgegraven grond wordt gebruikt om de dijken op te hogen. In het midden van de vijver ligt een plateau waarop mangrovebomen met een dichtheid van 0,17 tot 2,5 bomen per m² zijn blijven staan of zijn aangeplant. Het geheel loopt bij hoge vloed onder. Bij eb valt het midden droog, maar in de kanalen blijft altijd water staan. Aldus worden de kanalen voornamelijk voor de aquacultuur gebruikt terwijl de vegetatie in het midden en in de directe omgeving zorgt voor de natuurlijke biotoop: schaduw, voedsel, zuurstof, et cetera. De dichtheid van de beplanting bepaalt de hoeveelheid organisch afval die dient als voer voor de aquacultuur.
Onderzoek heeft uitgewezen dat intensieve visteelt mogelijk als per hectare visvijver vier hectare mangrovevegetatie intact gelaten wordt. Bij een vergelijkend onderzoek tussen de teelt van mangrovekrabben [Scylla spp.], zeebaars [Lates calcarifer], Tilapia [Oreochromis niliticus] en andere soorten in verschillende combinaties, heeft de teelt van mangrovekrabben het meeste rendement opgeleverd. Dit maakt het interessant om krabcultuur aan te wenden als inkomstenbron die het mogelijk maakt de mangrovevegetatie te restaureren in de gebieden waar deze sterk in verval is geraakt. De bewoners van de Wetlands zijn afhankelijk van de natuurlijke hulpbronnen om te overleven en zijn dus gebaat bij een gezond leefmilieu. Een nieuwe inkomstenbron kan de drijfveer zijn om dit te verwezenlijken.

De activiteiten
Aangezien de reproductie van mangrovekrabben nog niet volledig wordt beheerst, zal de nadruk in eerste instantie liggen op het vetmesten van in de natuur gevangen jonge exemplaren. Het verzamelen van mangrovekrabben is een oude, seizoengebonden, bezigheid die vooral jongeren en oudere mannen van inkomsten voorziet. Hierop kan worden ingespeeld door de jonge exemplaren in aparte kweekbassins te verzamelen, deze te voederen en de grootste exemplaren op de markt te brengen. Een bijkomend voordeel is dat nieuwe generaties krabben, afkomstig van de gevangen exemplaren, weer vrij in de natuur komen. De afzettingen van de kweekvijvers kunnen de nieuwe eitjes namelijk niet tegenhouden zodat deze weer vrij in de natuur terechtkomen. In de omgeving van de kweekvijvers kan dit leiden tot een verhoogde krabpopulatie en dus meer inkomsten. Hiermee wordt de tijd overbrugd die nodig is om de reproductie werkelijk te beheersen.
De aan te leggen vijvers meten 9 x 18 meter, waarin 0,3 meter brede en 0,3 meter diepe kanalen via een ingang en een uitgang in verbinding staan met de getijstromen. De omheining is gemaakt van lokale materialen. Op deze 162 m² kunnen tussen de 1.000 en de 1.500 krabben worden gehouden. In 4 à 7 maanden bereiken deze een handelsgewicht van 300 gram met een minimale waarde van 25 Francs cfa per stuk [de huidige marktwaarde van exemplaren van ongeveer 100 gram]. Elke groeicyclus vergt 600 kilo voedsel of 3,8 kg/dag. De kweekbassins worden zoveel mogelijk voorzien van telkens nieuwe exemplaren van 50 à 100 gram. Elke groeicyclus levert ongeveer 530 kilo krabben op, hetgeen een marktwaarde vertegenwoordigt van minimaal 132.500 Francs cfa. Het voer bestaat uit makkelijk beschikbare producten die in de natuur worden gevonden, aangevuld met visafval van de markten of van de visfabrieken.
Het startkapitaal bestaat voornamelijk uit arbeidskracht voor het graven van de kanalen, het bouwen van de omheining, het onderhoud en het waterbeheer en voor de aanvoer van jonge krabben. Het projectvoorstel behelst een pilotproject met een projectduur van één jaar. De voorbeeldfunctie die er vanuit gaat moet belangstellenden aanzetten iets dergelijks op te zetten. De projectduur wordt voornamelijk gebruikt om het juiste voedsel samen te stellen en excursies naar de site te organiseren. Een goede voorlichting moet de bewoners klaarstomen voor een verdere verspreiding van deze techniek. Om de deelnemers tijdens deze testfase niet teveel te belasten zal alle geleverde arbeid vergoed worden door het project.

Budget : 4.978.000 Francs cfa of 7.623 Euro
100 Francs cfa = 1 Franc Français
1 Euro = 6,53 Francs Français
Désignation  Unité  Quantité  Prix unitaire  Francs cfa  Euro  Observations 
Installation bassin               
clôture  m'  54  3 000  162 000  248  3,25%  matériaux locaux 
main d'œuvre  250 000  250 000  383  5,02%  clôture, canaux, digues 
transport  journée  25  4 500  112 500  172  2,26%  essence, location hors-bord 
juvéniles  unité  4500  15  67 500  103  1,36%  2 cycles + mortalité 
Fonctionnement               
gardien/enquêteur  mois  12  85 000  1 020 000  1 562  20,49%   
transport  mois  12  45 000  540 000  827  10,85%   
aliment  mois  12  15 500  186 000  285  3,74%   
Bureau/publicité               
documentation  mois  12  65 000  780 000  1 194  15,67%   
sensibilisation  visite  90 000  720 000  1 103  14,46%   
transport  mois  12  45 000  540 000  827  10,85%   
séminaire  unité  600 000  600 000  919  12,05%   
        4 978 000  7 623  100,00%