openingspagina

oesterproject

De streek is hoofdzakelijk agrarisch, met de rijstproductie als voornaamste activiteit. Hoewel de landbouw, de artisanale visserij en de veeteelt slechts 7,2% van de monetaire inkomsten uitmaken op het platteland, spelen deze een alles overheersende rol in de autoconsumptie van de bevolking.

Tabel 1: Verspreiding van de bevolking in de provincie Ziguinchor
 

Département	Urbane bevolking		Rurale bevolking		Totaal
	1976	1988	1976	1988	1976	1988
BIGNONA	14.507	22.586	136.920	161.221	151.427	184.807
OUSSOUYE	2.482	3.921	25.642	33.177	28.124	37.098
ZIGUINCHOR	69.646	123.522	42.435	52.910	112.081	176.432
	86.635	150.029	204.997	248.308	291.632	398.337

Bron: RGPH:1988

Wanneer we de volkstellingen van 1976 en 1988 vergelijken, valt op dat in die vijftien jaar een enorme verschuiving is opgetreden van het platteland naar de stad. De urbane bevolking is in die periode gestegen van 30% naar 38% en het groeipercentage van de stedelijke bevolking ligt drie keer hoger dan dat van de rurale bevolking.

Een van de voornaamste redenen van de stijgende urbanisatie en de ontvolking van het platteland is de sterk verminderde regenval na 1970 en de daaruit vloeiende onzekere voedselvoorziening. De migratiestroom naar de stad wordt nog versterkt door de, sinds 1982, steeds oplaaiende strijd tussen strijders van de Beweging van Democratische Krachten van Casamance (MFDC) en het nationale leger.

De provincie Ziguinchor is de natste streek van Senegal met een gemiddelde regenval in de provinciale hoofdstad Ziguinchor van 1394 mm in de jaren 1918-1995. Sinds het begin van de jaren zeventig is de regenval dramatisch afgenomen. In de periode 1970 tot 1995 was de gemiddelde regenval 1138 mm, wat 34% lager is dan het gemiddelde in de periode 1918 tot 1969, dat op 1522 mm lag. Voor 1970 waren jaargemiddelden van meer dan 2000 mm regenval geen uitzondering.

Na 1970 komt het hoogste jaargemiddelde nooit boven de 1512 mm uit, een vermindering met 25%. Tegelijkertijd neemt het aantal jaren toe met een regenval lager dan 1000 mm waardoor de natuur minder gelegenheid krijgt om zich te herstellen van een periode van extreme droogte. In 1980 is het jaargemiddelde het laagst met 699 mm en begint het vaker één à twee maanden later te regenen. Zo valt er niet alleen steeds minder regen, maar wordt de regentijd ook steeds korter.

Tot 1970 bestond er een dynamisch evenwicht tussen enerzijds de zoutafzetting in de droge maanden door evaporatie en getijstromen en anderzijds het wegspoelen van dit zout in de regentijd. Hierdoor is het zoutgehalte van de grond zodanig dat mangrovebossen kunnen groeien en dat zelfs rijstteelt mogelijk is op de, in de regentijd van zout schoongespoelde, lagere gronden. De verbouw van rijst op deze lage gronden is voor de bewoners van de Wetlands de alles overheersende agrarische activiteit. Het ingenieuze systeem van waterbeheer met dijken en kanalen vergt veel aandacht en arbeid.

De verminderde regenval heeft het sociale evenwicht in de dorpen danig verstoord. Veel jongeren verlaten de dorpen om elders een bestaan op te bouwen. Hierdoor is er een chronisch gebrek aan arbeidskracht in de dorpen ontstaan dat het verval verder versterkt. Het stoppen of in ieder geval het remmen van de rurale exodus is het enige wapen dat de bewoners hebben om een vuist te maken tegen het harde milieu waarin ze leven.

Al deze producten moeten naar de markt gebracht worden. Het vervoer van deze goederen gaat nog steeds het makkelijkst over water. Het meest gebruikte vervoermiddel is dan ook de zogenaamde ‘pirogue’: een uitgeholde stam van de kapokboom of van de caïlcedrat met een lengte van zo’n twaalf meter of meer en aangedreven door een buitenboordmotor. Het nadeel is dat deze buitenboordmotoren duur zijn in aanschaf en daarna in onderhoud. Aangezien de boten dagelijks worden gebruikt en dan over een grote afstand, lijkt het ons aannemelijk om te zoeken naar een vaste krachtbron, goedkoop en makkelijk in onderhoud. Al snel kom je dan uit op tweedehands dieselmotoren.

Als test wil IDEE Casamance lokaal een boot laten bouwen op de wijze die de bevolking bekend is. Hierin leggen we een tweedehands dieselmotor met een lange schroefas. Hiermee wordt gedurende een periode van zes maanden proefgevaren en telkens indien nodig verbeteringen aangebracht. Eenmaal goed bevonden, wordt de boot overgedragen aan een ontwikkelingsproject dat bezig is vrouwen te helpen met het kweken van oesters in de Wetlands. Naast het gebruik voor dit project, moet er ruimte worden geschapen om publiciteit te maken voor het ontwerp. Hiervoor nodigen we transporteurs, vissers en andere geïnteresseerden uit voor demonstraties.

Indien het ontwerp aanslaat, wordt een evaluatierapport geschreven en het aangepaste ontwerp vastgelegd. Dit wordt vermenigvuldigd en ter beschikking gesteld aan belangstellenden.

100 Francs cfa = 1 FF = 0,34 NGl.