openingspagina

giften en belasting, enkele voorbeelden

Sinds het einde van de tachtiger jaren zijn bestuursleden van IDEE Casamance Ziguinchor, in nauwe samenwerking met diverse basisgroepen, actief om de woonomstandigheden in de Wetlands van zuid-Senegal te verbeteren. Eerst zijn met werkloze jongeren latrines gebouwd in de provinciale hoofdstad Ziguinchor. Nadat 600 latrines op woonerven zijn gerealiseerd zijn de jongeren verder gegaan als kleine aannemers en is begonnen met de bouw van sanitatieblokken voor basis scholen. Tot 1999 zijn met de ouderverenigingen in 132 dorpen sanitatieblokken gebouwd. Het merendeel van deze dorpen ligt in het moeilijk toegankelijke mangrovegebied van de Casamance regio. Deze Wetlands vormen een gebied van 250.000 hectaren water, lage plateaus en mangrovebossen waar de bewoners erg afhankelijk van het natuurlijke woonmilieu zijn. Ons verblijf in de dorpen bracht een enorme toestroom van vragen om samenwerking teweeg. Dit deed ons besluiten de stichting IDEE Casamance op te richten en een bureau in de provinciale hoofdstad Ziguinchor te openen.

Diverse groeperingen uit een breed scala van de bevolking brengen tot op de dag van vandaag een bezoek aan het bureau met min of meer duidelijke vragen om hulp of advies. Sommige bewoners-groepen hebben we succesvol in contact kunnen brengen met sponsors, met andere groepen werken we aan het opzetten van wat grotere projecten. Op deze wijze zijn er sanitaire voorzieningen gebouwd voor een ziekenhuis en voor een jeugdhonk, is een vrouwengroep begonnen met kleinschalige oesterkweek en worden op dit moment projecten voorbereid zoals beschreven op de website van IDEE Casamance.

IDEE Casamance is een stichting zonder winstoogmerk en als zodanig ingeschreven bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam. IDEE Casamance is gerangschikt onder de instellingen bedoeld in artikel 24 van de successiewet. Dit betekent dat de stichting over ontvangen erfenissen slechts een gematigd belastingtarief betaalt.

Giften aan IDEE Casamance zijn in principe aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Giften komen voor aftrek in aanmerking wanneer zij 1% van het onzuiver inkomen te boven gaan, met een minimum van € 90. Er geldt ook een maximumgrens voor de aftrek van 10% van het onzuiver inkomen. Via de notaris zijn over een periode van vijf jaar mogelijkheden aanwezig van volledige aftrekbaarheid.

Gelieve op de overschrijvingen te vermelden voor welke actie de gift is bedoeld. Giften waarbij geen specifieke bestemming vermeld is, worden door het bestuur toegewezen aan acties met de dan hoogste prioriteitswaarde. U kunt de bewonersinitiatieven ook steunen door een automatische overschrijving. Hierdoor kunnen de bankkosten beperkt blijven.

Voor de financiën:

Aftrekbaar van uw belastbaar inkomen zijn ‘alle niet-verplichte bijdragen aan in Nederland gevestigde kerkelijke, levensbeschouwelijke, liefdadige, culturele, wetenschappelijke of het algemeen nut beogende instellingen’.

Stichting IDEE Casamance is zo'n ‘het algemeen nut beogende instelling’. In officiële taal is de stichting IDEE CASAMANCE een ‘rechtspersoon, als bedoeld in artikel 24, lid 4 van de successiewet 1956’. De inspectie der registratie en successie 's-Hertogenbosch bepaalt dit.

Drempels en plafonds

Schenkingen aan Stichting IDEE CASAMANCE (en andere soortgelijke instellingen) kunnen bij de vraag ‘overige giften’ worden afgetrokken onder de volgende voorwaarden en beperkingen. In één kalenderjaar moet het totaal van de giften [aan alle doelen tezamen, rvd] meer dan 1% van het “verzamelinkomen vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek”  bedragen en ten minste € 90. Deze 1%-regel of het bedrag van € 90 is een minimum. Alles onder deze ‘drempel’ kan niet worden afgetrokken.

Er is ook een maximum gesteld aan de aftrek van giften, en wel 10 % van het zogenaamde verzamelinkomen in box 1. Het verzamelinkomen is de optelsom van al uw belaste inkomensbronnen, zoals salaris, rente, beleggingen en het genot van een eigen woning minus eventuele aftrekposten, zoals schenkingen. De aftrek is persoonsgebonden. Heeft u een fiscale partner, dan worden de beide verzamelinkomens bij elkaar opgeteld.

Wat kunt u doen als particulier?

Donateur worden

Fonds op naam

Schenken: de fiscus

Grondslag van de schenking
De eenmalige schenking
Drempels en maxima bij de eenmalige schenking
U kunt aan meerdere goede doelen (eenmalig) schenken
Periodieke schenking is extra voordelig
Schenken van goederen
Voorbeelden
Wat betaalt het goede doel?
Jaarlijks vrijgesteld bedrag
Successierecht
Schenken vanuit het buitenland

Schenken: de notaris

Wanneer schakelt u een notaris in?
Vergeet uw kinderen niet!
Notaristelefoon

Donateur worden
Als u een goed doel structureel wilt steunen dan kunt u donateur worden. Om na te gaan wat de regels zijn om donateur te worden kunt u het beste surfen naar de internetsite van het goede doel van uw voorkeur. Meestal kunt u zich via de internetsite aanmelden als donateur.

Fonds op naam
Steeds meer goede doelen bieden de faciliteit van een fonds op naam.
Een fonds op naam is een schenking aan een goed doel, het ‘hoofdfonds’, met een gerichte opdracht. De schenker bepaalt de naam van het fonds, geeft de bestemming aan en stelt de omvang vast van de bedragen die het fonds verstrekt. Het hoofdfonds zorgt ervoor dat het geld besteed wordt aan het specifieke doel en draagt zorg voor de administratieve afhandeling. Zo profiteert een fonds op naam van de kennis en ervaring die bij het hoofdfonds aanwezig is, zonder lastig te worden gevallen met organisatorische en administratieve kwesties. Een fonds op naam biedt (vermogende) particulieren, maar ook grote en kleinere bedrijven de mogelijkheid het werk van een goed doel structureel te ondersteunen.

De schenker kan een fonds op naam zowel tijdens leven als via het testament oprichten. De schenking tijdens leven kan geschieden in de vorm van een eenmalige gift of in de vorm van een periodieke gift dat tot maximale belastingvoordelen leidt (zie hieronder voor een verdere toelichting). Voor de oprichting van een fonds op naam is een notariële akte verplicht.

Schenken: de fiscus
Wanneer u geld of goederen weggeeft, kunt u voordelig uit zijn. Sommige schenkingen zijn namelijk gedeeltelijk aftrekbaar voor de fiscus, andere niet. Aftrekbaar zijn giften aan alle goede doelen met het CBF-keurmerk.

Grondslag van de schenking
Schenkingen zijn aftrekbaar in box 1: inkomsten uit werk en woning. Een schenking valt onder de zogenaamde persoonsgebonden aftrek. Indien u gedurende het gehele kalenderjaar een partner heeft, worden de giften samengevoegd.
De grondslag van de giftenaftrek is het zogenaamde verzamelinkomen. Het verzamelinkomen is het gezamenlijke bedrag van het inkomen uit werk en woning, het inkomen uit aanmerkelijk belang en het belastbare inkomen uit sparen en beleggen, verminderd met eventuele aftrekposten.
Indien u gedurende het gehele kalenderjaar fiscaal gezien een partner heeft, worden de giften samengevoegd. Voor deze periode gelden andere regels. In plaats van het verzamelinkomen vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek per belastingplichtige, worden de verzamelinkomens van u en uw partner vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek samengeteld.

De eenmalige schenking
U wilt een behoorlijk bedrag in geld schenken aan een erkend doel, maar wel zó dat u ook nog fiscaal voordeel heeft. U maakt een bedrag gewoon over op de rekening van de instelling die u wilt steunen. Het dagafschrift van bank of giro is voldoende bewijs voor de fiscus, maar u dient dit wel te bewaren.

Drempels en maxima bij de eenmalige schenking
Voor het fiscale voordeel gelden drempels en maxima. U dient minimaal 1 procent van het 'verzamelinkomen vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek' (met een minimum van € 60 (€ 132)) weg te geven om voor aftrek in aanmerking te komen. Maximaal mag u 10 procent van het 'verzamelinkomen vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek' in aftrek brengen. Indien u een partner heeft wordt bij de bepaling van de giftendrempel en het giftenmaximum het gezamenlijke bedrag van de verzamelinkomens vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek in aanmerking genomen.

U kunt aan meerdere goede doelen (eenmalig) schenken
U hoeft niet alles te schenken aan één goed doel. U kunt het bedrag verdelen over verschillende organisaties. Voor die organisaties maakt dat natuurlijk een groot financieel verschil, voor de aftrek niet. Daarvoor telt de fiscus namelijk al uw giften bij elkaar op.

Periodieke schenking is extra voordelig
Wanneer u enkele jaren na elkaar aan een goed doel geld schenkt, zijn de belastingregels nog meer in uw voordeel. Als u de schenkingen laat vastleggen in een notariële akte en u ten minste vijf jaar achtereen een bedrag schenkt, zijn de schenkingen volledig aftrekbaar. Er zijn geen minima of maxima verbonden aan deze schenkingen. De kosten van de notariële akte mag u bij het bedrag van de schenking optellen en eveneens aftrekken. De fiscus spreekt in het geval van periodieke schenkingen van 'giften in de vorm van termijnen van lijfrenten'. Ook als u daarnaast aan deze instelling nog een eenmalige schenking doet, zijn de periodieke schenkingen voor de volle 100 procent aftrekbaar.
Soms hoeft u zich zelfs over de notariskosten van de akte geen zorgen te maken, want veel organisaties nemen in zo'n geval graag de kosten van de akte voor hun rekening.

Schenken van goederen
Wanneer u goederen aan een goed doel wilt geven, bijvoorbeeld een oude vrachtwagen, dan moet de vraag beantwoord worden wat die goederen in het economische verkeer waard zijn. Die waarde geldt als eenmalige schenking. Over de waarde van goederen, en dus over de hoogte van uw aftrekpost, kunnen echter conflicten met de belastingdienst ontstaan.

Voorbeelden
Sommige mensen schenken hun huis. Bij een leeg op te leveren huis is de waarde vrij eenvoudig te bepalen. Wilt u echter nog een tijd in uw huis blijven wonen, dan is dit lastiger.
Iets gemakkelijker ligt het als u uw effectenportefeuille schenkt. Die effecten kunnen worden verkocht en dan is de waarde daarvan bekend. Bij beursgenoteerde aandelen ziet u de koersen daarvan in de krant. Aandelen van een besloten vennootschap zijn lastiger te waarderen, om over opties maar niet te spreken.
Bij al deze ingewikkelde vormen van schenken is het raadzaam de hulp van een notaris in te roepen.

Wat betaalt het goede doel?
De ontvanger van uw gift moet schenkingsrecht betalen. Binnen Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba gevestigde kerkelijke, levensbeschouwelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke of het algemeen nut beogende instellingen betalen over de waarde van de gift 11 procent schenkingsrecht. Dus als u € 5.000 aan een erkend doel schenkt, krijgt dat doel netto € 4.450.

Jaarlijks vrijgesteld bedrag
De genoemde instellingen hoeven pas schenkingsrecht te betalen als ze meer krijgen dan het jaarlijks vrijgestelde bedrag. In 2001 was dat € 3.878* (€ 8.545). Dit bedrag wordt steeds aangepast aan de inflatie.
Schenkt u meer dan het vrijgestelde bedrag, dan vervalt de vrijstelling in zijn geheel. De instelling moet dan over het hele geschonken bedrag schenkingsrecht betalen.
U kunt besluiten om niet méér te schenken dan het maximale bedrag van de vrijstelling, die voor het jaar geldt. Of u kunt de schenking splitsen en aan verschillende organisaties schenken. Dan blijven de instellingen voor elke aparte schenking onder de vrijstelling en hoeven de goede doelen geen schenkingsrecht te betalen over het door u ontvangen geld. Sommige goede doelen hebben speciaal voor dit doel nevenstichtingen opgericht.
De belastingwet hanteert voor de vrijstelling een periode van twee jaar. Schenkt u twee jaar na elkaar aan dezelfde instelling, dan telt de fiscus deze schenkingen bij elkaar op. De schenkingen worden fiscaal gezien als één schenking.

Successierecht
Als u in uw testament bepaalt dat iemand een deel van uw nalatenschap krijgt, is diegene in plaats van schenkingsrecht, successierecht verschuldigd. Ook hiervoor gelden vrijstellingen.
Een erkend goed doel heeft een vrijstelling van € 7.755 (€ 17.090). Deze vrijstelling vervalt geheel als de instelling meer krijgt dan het bedrag van de vrijstelling. De instelling moet dan 11 procent successierecht betalen.

Schenken vanuit het buitenland
Goede doelen in Nederland betalen alleen schenkingsrecht als de schenker op het moment van schenking in Nederland woont. Schenkingen uit het buitenland, gedaan door schenkers die minimaal tien jaar in het buitenland wonen, worden hier dus in beginsel niet belast.

Schenken: de notaris
Schenken en nalaten aan goede doelen moet u goed regelen. Wanneer u bijvoorbeeld een aantal jaren na elkaar een bedrag aan een goed doel wilt overmaken, wint u bij de fiscus door een notaris in te schakelen. Die notaris komt er ook aan te pas wanneer u geld uit uw erfenis aan een goed doel wilt nalaten. Dan is namelijk een testament vereist.

Wanneer schakelt u een notaris in?
De notaris kan uw schenking en alles wat daarmee te maken heeft vastleggen in een officiële akte. Het opmaken van een notariële schenkingsakte is noodzakelijk wanneer u bij de fiscus wilt aantonen dat u een periodieke schenking doet. De fiscus kunt u laten meebetalen aan de schenking, waardoor u weer meer geld bij het goede doel kunt laten belanden (zie verder het volgende hoofdstuk).
Ook bij schenkingen op papier, dat wil zeggen uitgestelde schenkingen, is een notariële akte verplicht (zie verder het volgende hoofdstuk).
Bij schenkingen in de vorm van dure goederen, een huis, effectenportefeuille, levens of kapitaalverzekeringen, aandelen, opties en kunst is het in ieder geval raadzaam om van tevoren een notaris te raadplegen. Die kan u helpen, bijvoorbeeld bij het nauwkeurig laten vaststellen van de waarde. En dat is weer nodig voor de fiscus (zie verder het volgende hoofdstuk).
Ten slotte moet u voor het opstellen van een testament naar de notaris. Dat is nodig wanneer u geld of bepaalde goederen aan een goed doel wilt nalaten.

Vergeet uw kinderen niet!
Wanneer u kinderen heeft en een schenking wilt doen aan een goed doel, houdt u dan rekening met het volgende. Kinderen en soms hun verdere afstammelingen (uw kleinkinderen dus) hebben recht op een minimaal deel van de nalatenschap, de zogenaamde legitieme portie. Als na uw overlijden blijkt dat de kinderen door de gedane schenkingen te kort komen, kunnen de schenkingen als het ware worden teruggedraaid.
Hetzelfde geldt als uit uw testament blijkt dat u te veel geld of goederen aan goede doelen nalaat. Uw kinderen hebben het recht daar bezwaar tegen te maken. De bepalingen in het testament zijn dus niet altijd definitief.

Notaristelefoon
Voor algemene informatie kunt u bellen met de Notaristelefoon, 0900-3469393. Dat kan iedere werkdag van 9.00 tot 14.00 uur. Het advies is gratis, afgezien van de telefoonkosten (à € 0,25 per minuut). Voor een notaris bij u in de buurt, kunt u terecht op de site van het Nederlandse notariaat, www.notaris.nl